نوشته‌ها

تاریخ سررسید در ایران

تاریخ سررسید در ایران و کشورهای اسلامی

تاریخ سررسید در ایران و کشورهای اسلامی , تقویم و سررسید در ایران قبل از اسلام : با مطالعه و پژوهش در ارکان و مبدا تقویم و سالنامه های رایج در کشورمان ایران،به تفاوت های زیربنایی آنها در دوره های تاریخی پیش از اسلام و پس از اسلام می توان پی برد،در این نوشته به روند تغییر و تحول تقویم و سررسید در کشورمان ایران که به سه بخش پیش از ورود اسلام،از هنگام ورود اسلام تا قرن نهم هجری و از قرن نهم هجری تا به اکنون تقسیم بندی شده است،و هریک از این بخش ها نیز به جزئ های کوچکتری،که دارای انواع سررسیدها رایج در هرکدام از دوره های تاریخی مورد بررسی قرار می گیرد.

تاریخ سررسید در ایران

تقسیم بندی در مورد تاریخ تغییر سررسید درایران قبل از ورود اسلام،به آن دلیل انجام می شود که چون بیشتر سررسیدهای مهم ایرانی که شامل تقویم یزدگردی و جلالی و خانی می باشد که این تقویم ها تا قرن نهم هجری قمری پدید آمدند و رایج گشتند،و در فاصله قرن نهم تا قرن چهاردهم هجری قمری از رواج ترین تقویم ها در کشورمان بودند،ودر طول این مدت ،سررسید مهم دیگری که در این مطلببتوان آن را ذکر کرد،در ایران پدید نیامد و فقط تحولات مهمی که در قرن های ذکر شده باعث جای گزینی چند تا از سررسیدهای تازه شد،در ادامه این مطلب سعی می شود سررسیدهایی به شما معرفی شوند که نشانگر مفهوم”سررسید و تقویم ملی”و نحوه استفاده از تقویم ها در کشورمان ایران باشد.

الف)سررسید در ایران قبل از ورود اسلام

قدیمی ترین سررسید و تقویم ایرانی

در پژوهش هایی که درباره تاریخ سررسید ایرانی در دوره زمانی قبل از تشکیل امپراتوری هخامنشی،که عنوان قدیمی ترین گاه شماری ایرانی را به خود اختصاص می دهد،بهتر است که به شیوه تقسیم بندی کشور ایران به دو قسمت شرقی و غربی که مخصوصا از لحاظ ویژه گی زبانی با یکدیگر دارای تفاوت های زیادی هستند،لازم است.بررسی و پژوهش در مورد تاریخ سررسید در این نقطع تاریخی به برخی منابع بابلی محدود می شودو برای بررسی در مرد تاریخ سررسید قسمت غربی،که با سرزمین بین النهرین مجاورت و همسایگی دارد و منابع اندکی که پس از ورود اسلام به ایران ،در مورد سررسید قسمت شرقی به ثبت رسیده است،در این مقطع تاریخی مهم ترین فاکتورهایی که طراحی تقویم ها،در قسمت نجد کشور ایران ،وارد شدن ساکنان این منطقه از اقتصاد که برپایه کشاورزی بود است،چون در جوامعی که اقتصاد آن وابسته به کشاورزی است،باید برطبق یک سررسید شمسی بتوان موقعیت خورشید را معین کرد و همچنین آگاه شدن از زمان تقریبی فصل ها بسیار ضروری و کاربردی بود،و این درحالی است که همجواری و همسایگی و تماس همیشگی ساکنان قسمت غربی نجد کشور ایران با تمدن بابل سبب شد تا ایرانیان،اغلب جزئ های تقویم بابلی را دریافت کنند،که در نتیجه این همسایگی نوعی تقویم و سررسید شمسی –قمری در قسمت های غربی کشور ایران رایج شود.

و در قسمت شرقی کشور ایران،نوعی سررسید شمسی رواج داشت که ارکان آن به سررسید و تقویم زردتشتی بسیار شبیه بود،و فقط با استناد به نوشته های مکتوب ابوریحان بیرونی مورد تایید قرار می گیرد،که بر اساس آثار مکتوب ابوریحان بیرونی،مدت متوسط یک سال در حدود ۳۶۵روز و برابر با یک چهارم یک روز در نظر گرفته می شود،در این تقویم هرسال دوازده ماه که هرماه شامل سی روز بود بوده است،نحوه اعمال کبیسه در این تقویم به این گونه بود که هر شش سال یک ماه کبیسه که برای جمع کردن پنج روز بیرون از ماه های سال،و بعد از ۱۲۰سال سپری شدن یک ماه را در نظر می گرفتند به منظور جمع آوری کمبود شش ساعتی در روزهای سال معیین می شده است،بر اساس این نوشته ابوریحان بیرونی،تا سال صدو بیستم در میان ایرانیان عزیز بوده است و خود  آداب و رسوم مخصوصی را شامل می شود.

سررسید دوره اشکانی

سررسید دوره اشکانی

تقویم و سررسید دوره اشکانی : با روی کار آمدن امپراتوری وسیع اشکانی،که می توان گفت که یک دوره بلند مدت دوره حکومت این سلسله برکشور ایران است که در این دوره گونه های مختلف سررسید در این دوره رایج بود،که دوره حکومت این سلسله را می توان قسمت مهمی در بررسی های تقویم و سررسید تبدیل کرده است،مخصوصا اینکه برخی از ارکان سررسید و تقویم زردتشتی در این دوره از تاریخ به چشم می خورد،ارکان برخی از سررسید هایی که در دوره حکومت اشکانیان رواج داشتند به دلیل کمبود منابع،کاملا شناسایی نشده است.

سررسید دوره اشکانی

با بررسی و پژوهش در اسنادی که در آنها تاریخ ثبت شده است ،یا اسنادی که حداقل یکی از ارکان سررسید برروی آن ثبت شده باشد،همچون سکه ها،اسنادی بابلی که در آنها تاریخ ثبت شده است،پوست نوشته های دورا-اروبوس۳۰،شکسته های سفال نسا،و برخی کتیبه هایی که به دوزبان ثبت شده اند،نشانگر این است که در دوره حکومت اشکانیان انواع گوناگون گاه شماری سلوکی(با اسم مقدونی یا بابلی ماه ها)اشکانی(که با مبدا اشکانی و با اسم مقدونی ماه ها)و نوعی سررسید زردتشتی(که مبدا آن حکومت اشکانی و اسامی ماه های به زبان فارسی میانه)رایج بوده است.

در نخستین سال های حکومت سلسله اشکانی،که با تاثیر پذیرفتن از حمله اسکندر و در دوره یونانی مابی،سررسید سلوکی با اسامی ماه های مقدونی،مخصوصا برروی سکه های سلسله اشکانی ضرب می شد و مورد استفاده قرار می گرفت،از تقویم و سررسیدهای رایج در دوره حکومت اشکانی،می توان به سررسید اشکانی که مبدا آن آغاز حکومت سلسله اشکانی بود و اسامی ماه های مقدونی ثبت شده بود،که مخصوصا برروی پوست نوشته های دورا-اروبوس با این گونه سررسید و سررسید سلوکی تاریخ شان ثبت شده است.

تنها تفاوت تقویم و سررسید اشکانی با سررسید سلوکی در مبدا آنها است،مبدا سررسید اشکانی به شروع سلطنت اشک اول و هم زمان با سال شصت و پنجم سلوکی می رسد،قدیمی ترین سندی که در آن تاریخ با سررسید اشکانی ثبت شده است،به سال شصت و هشتم این تقویم تعلق دارد،با استناد به اسناد تاریخ دا،می توان گفت که سررسید اشکانی تا اواخر حکومت این سلسله مورد استفاده قرار داشته است،این در حالی است که یکی از ارکان آن،یعنی اسامی ماه ها،در اسنادی که اخیرا کشف شده است تحول پیدا کرده است،از اسناد بسیار قدیمی که با مبدا تقویم اشکانی و اسامی مقدونی ماه ها،که سنگ نوشته هایی با عنوان دورا-اروبوس،به سال۳۶۸اشکانی۱۲۰-۱۲۱میلادی تعلق دارد.

بخش اعظمی از مهمترین آگاهی های ما درباره تقویم و سررسید درباره دوران حکومت اشکانی مربوط به مجموعه سفال شکسته های تمدن نسا است،که در نیمه نخست قرن بیستم میلادی،که از اطراف شهر گمشده نسا در کشور ترکمنستان کشف شده است،سفال شکسته های به دست آمده که به طور عمومی به خمخانه شاهنشاهی تعلق داشت،اسناد تاریخ داری هستند که که متعلق به دوره زمانی از سال ۱۵۱قبل از میلاد تا ۱۳میلادی است،و مبدا سررسید ذکر شده بر آنها نیز همان مبدا سررسید دوره حکومت اشکانی است،و اسامی ماه های سال نیز برگرفته از پارتی(پهلوی اشکانی)است که در سالهای بعد به صورت فارسی میانه به طور رسمی استفاده شده است،و هم اکنون نیز در سررسید هجری قمری مورد استفاده قرار می گیرد.

از اسامی ماه هایی که در تقویم ثبت شده است می توان به نوع تقویم پی برد،با وجود دیگر تقویم ها در دوره حکومت اشکانیان،که آنها براساس گاه شماری سلوکی (که این سررسید ماخوذ شده از سررسید شمسی-قمری بابلی بوده است،و برطبق سالهای قمری محاسبه می شد)طول سال را محاسبه می کردند،در این اسناد گونه ای سررسید شمسی استفاده شده است،نیاز است این موضوع مورد بررسی قرار بگیرد،چون که مدت سال در این تقویم هابرحسب سال شمسی محاسبه می شده.

از چه موقعی در کشورمان رایج شده است،و آرایه کبیسه در این تقویم ها به چه صورتی بوده است،مبحث کاربرد انواع تقویم شمسی،در دوران قبل از حکومت سلسله هخامنشی،و فقط در آثار دانشمندان دوره اسلامی به ثبت رسیده است،گرچه از شناسایی طول مدت یک سال شمسی در دوران هخامنشیان ،اسنادی موجود است.از جمله این اسناد می توان به گزارشی از کوئینتوس کورتیوس روفوس،مولف رومی،که بر طبق اسناد آن در جلوی سپاه داریوش سوم، به تعداد ۳۶۵مرد جوان و به شمار تعداد روزهای یک سال،در حرکت بودند،چنانچه با استناد به این چنین روایاتی نمیتوانیم ادعا کنیم گاه شماری شمسی در دوران حکومت هخامنشی رواج داشت.

در این میان آراء ونظرات گوناگونی در رابطه با زمان رواج یافتن اولین شکل سررسید شمسی  که آرایه های کبیسه در آن نظم یافته است،و از جمله اینکه رایج شدن تقویمی با طول ۳۶۰شبانه روز یا ۳۶۵شبانه روز در شروع دوره ساسانی با تکیه بر شیوه اعمال کبیسه یک ماهه که هر۱۲۰سال،برای تطابق دادن فصل ها در سررسیدهای”وهیژکی”و رایج شدن سررسیدهایی با مدت سال شمسی که در قرن چهارم قبل از میلاد در کشور ایران مورد تایید قرار می گیرد.

سررسید دوره ساسانی

تقویم و سررسید دوره ساسانی

تقویم و سررسید دوره ساسانی

از اسناد بسیار کهنی که نشان دهنده کاربرد سررسید رسمی دوران ساسانی(تقویم زردتشتی)نام دارد،که مبدا آن به دوران اشکانی برمی گردد،ارکان تقویم ذکر شده با تقویم هایی که در دوره اشکانی رواج داشت دارای تفاوت هایی می باشد،از جمله این تفاوت ها مبدا تقویم در دوران حکومت سلسله ساسانی،زمان جلوس پادشاه بر تخت سلطنتی بود،و از مبدا ثابت تقویم اشکانی به کار برده نمی شد، و دیگر اینکه زمان اعمال کبیسه در سررسید دوره ساسانی به صورت بلند مدت انجام می شد،از این جهت تنها شباهت این تقویم با تقویم اشکانی فقط در اسامی ماه ها و اسم روزهای هرماه بود.

سررسید دوره ساسانی

و از مهمترین اسنادی که روی آنها تاریخ ثبت شده است و به ما اطلاعات خیلی زیادی از این دوره به ما می دهد،کتیبه های به جای مانده از آن دوران و سکه های ضرب شده در آن دوران و نوشته های مکتوب مربوط به دانشمندان دوره اسلامی است،به غیر از سنگ نوشته ابنون،که در سومین سال از سلطنت شاپور اول ثبت شده است،و در چند نمونه مربوط به دیوار نوشته های دورا-اروبوس اسامی روزها و ماه ها و همچنین تاریخ سال ذکر شده است،در کتیبه با نام بیشاپور با سه مبدا متنوع که به پادشاهی سه نفر از پادشاهان حکومت ساسانی که در مجاورت هم ثبت شده اند تعلق دارد،چنانچه در کتیبه های ذکر شده مبدا سررسید زمان آغاز پادشاهی اولین پادشاه حکومت ساسانی ،در کنار دو پادشاه باقی مانده آورده شده ،کتیبه های متعلق به دیگر پادشاهان ساسانی استفاده از شیوه مبدا شماری از هنگام جلوس هر پادشاه،در دوره های بعدی را مورد تایید قرار می دهد.

این روش به این شرح می باشد که از هنگام جلوس سلطنتی هرپادشاه،در هرزمانی از سال،سال نخست مبدا تازه محسوب می شد،و از این رو اولین نوروز هم زمان تاج گذاری پادشاه تلقی می شد،مبحث دیگری هم که مناقشات زیادی در پی داشت،و نمی توان ماهیت آن را در لابه لای این اسناد جستجو کرد،به آسانی روشن نمی شود،نحوه اعمال کبیسه در این نوع تقویم می باشد،این درحالی هست که برخی اجرای هرگونه کبیسه در گاه شماری دوره ساسانی را به شدت تکذیب می کنند،در حالی که شواهد بسیاری اعمال کبیسه را تایید می کند.

از مهمترین رخ دادهای سررسید در دوره حکومت ساسانی،اعمال یک کبیسه به صورت مضاعف می باشد،به این صورت که دوماه را به سال در عوض یک ماه در دوران سلطنت پیروز اول و در حدود سالهای ۴۶۱میلادی می باشد،در این زمان،وقت اعمال کبیسه یک ماهه،برطبق دوره متوسط ۱۲۰ساله رسیده بود،اما اجرا کنندگان کبیسه برای مقابله با از یاد رفتن اعمال کبیسه یک ماهه ای که در مدت۱۲۰سال بعد رخ وی داد،قبلا کبیسه دیگری را اجرا کردند و در طی این سال دو مرتبه اعمال کبیسه کردند.

سررسید در ایران از قرن نهم تا اکنون

سررسید در ایران از قرن نهم تا اکنون

سررسید در ایران از قرن نهم تا اکنون ,  سررسید و تقویم در ایران از قرن نهم تا چهاردهم هجری :  تاریخی که استفاده از تقویم شمسی در ایران به رسمیت شناخته شد به قرن نهم تا سال۱۳۲۹هجری باز می گردد،در بین این سال ها اتفاق موثری در سررسید ایرانی روی نداد،در صورتی که در نیمه های قرن چهاردهم به بعد،به وجود آمدن چند رویداد پیش بینی نشده،یعنی رواج یافتن سررسیدهای تازه،که این دوره از تاریخ را به دورانی بسیار حیاتی در بررسی سررسید و تقویم ایرانی مبدل گشت.

از قرن نهم هجری به بعد از ویژه گی های مهم گاه شناسانه در کشورمان،ویژه گی هایی هستند که هرکدام از آنها جز رکن های این تقویم محسوب می شوند، اما قرار گرفتن این ارکان در جوار هم دیگر سبب پیدایش نوع تازه ای از سررسید تا قبا از ترویج تقویم های هجری شمسی نمی شود،با بررسی اسناد اینگونه استنباط می شود که بعد از قرن نهم هجری به بعد،تقویم هجری قمری به عنوان تقویم رسمی در بیشتر اسناد ثبت شده است،در مقابل از این دوره آثاری به دست آمده است که نشان دهنده رواج یافتن نوعی سال شمسی بوده است.

سررسید در ایران از قرن نهم تا اکنون

تقویمی که در آن از نام دوازده حیوان برای برج ها استفاده شده است،تاریخ مبدا این تقویم هجری قمری ،به زمان صفویه باز می گردد،و در این دوران کلیه اسناد و نامه ها و همچنین سفرنامه ها با این تقویم ثبت شده اند،و همچنین در کنار تقویم هجری قمری نام ماه های شمسی ذکر شده بود،که این امر نشانگر این حقیقت است که اغلب منجمان،و نویسندگان و همچنین استخراج کنندگان تقویم،از نوعی تقویم و یا سررسید که به تاریخ شمسی بود مورد استفاده قرار می دادند.

طبق گزارشی که غیاث الدین یزدی با موضوع نوروز سال۸۰۱قمری،که مبدل یافتن تاریخ،نیز به تایید آن موقعیت می پردازد،و خیلی خوب بیان گر این نکته است که در این دوره تقویم شمسی نیز مورد توجه برخی از نویسندگان بوده است.جلال الدین محمد منجم یزدی تاریخ هایی را در اواخر قرن دهم تا اوایل قرن یازدهم هجری عنوان کرده است که نشان دهنده نوعی عنایت به تقویم و سررسید شمسی را اثبات می کند،و با بررسی نوشته های اسکندر بیگ منشی،که به عنوان مثال به بیان زمان ورود خورشید به برج های مختلف فلکی،همچون صورت فلکی حمل را مورد بررسی قرار داده است که همین امر تایید کننده این موضوع می باشد.

در این بین،به طور تقریبی نصف کتاب اسکندر بیگ منشی،که مختص به توضیح و شرح دوره حکومت شاه عباس اول صفوی داده است،برطبق گونه ای از سررسید و تقویم شمسی،که دارای ارکان تقویم جلالی است،اما مبدا آن زمان برتخت نشستن شاه عباس نگارش یافته است،اسکندر منشی،در اقدام دفاعی از مبدا که خود دست به ابداع آن زده بود،از اشخاصی که در قید تاریخ های مهم فقط از تاریخ قمری استفاده کرده بودند،دست به انتقاد زد.

بیشتر بخوانید : سررسید

درما بین قرن یازدهم هجری قمری تا زمان به رسمیت شناخته شدن سررسید هجری شمسی،مهمتریم پیش آمد برای سررسید،به رسمیت شناخته شدن سال شمسی،که از این سررسید با عنوان دوره زمانی قانونی که در محاسبات مالی کشور به کار گرفته می شد،که این رخ داد مصادف بود با به تصویب رساندن قانون محاسبات عمومی کشور در تاریخ ۲۱صفر۱۳۲۹هجری قمری که در تاریخ هجری شمسی با اول فروردین ۱۲۹۰هم زمان بود،در دوره دوم مجلس شورای ملی می باشد،بر طبق این قانون،برای محاسبه بودجه عمومی کشور،بر طبق سالنامه شمسی صورت می گرفت،و در موقع به چالش کشیدن و بحث درمورد تصویب این قسمت از قانون محاسبات عمومی کشور،بحث و نظرات متنوعی در مورد طول مدت ماهها در تقویم شمسی و همچنین در مورد اسم هایی که روی ماه ها گذاشته شده بود مطرح شد.

به طور یقین مطرح شدن این بحث ها خود بستر بحث های بعدی را فراهم آورد که در پنجمین دوره مجلس شورای اسلامی در مورد تصویب قانون سررسید هجری انجام شد،با اینکه بعد از گذشت پانزده سال به ثمر نشست،می توان گفت تا ثلث قرن پیشاز رویداد تصویب قانون محاسبات عمومی،در ایران تقویم هایی به استخراج شد و به چاپ رسید که مبدا این تقویم ها برطبق سررسید هجری شمسی بود،در طی سال های ۱۳۴۰هجری قمری تا ۱۳۰۱ هجری شمسی،سید جلال الدین طهرانی دست به ابداع گونه ای سررسید شمسی زد که عنوان تاریخ احمد به خود اختصاص داد،و این تقویم فقط در نوشته ها و آثاری که به دست خود این شخص منتشر شده بود این تاریخ درج شده بود،او در این تقویم اسم ماه هارا ،در تقویمی دیگر که دارای مبدا متفاوتی بود،که بعد از چند سال پیشنهاد داد نیز مورد استفاده قرار داد.

سررسید و تقویم هجری شمسی

در مابین روزهای آخر سال ۱۳۰۳و در نخستین روزهای سال۱۳۰۴ که این دوره به عنوان موثرتریم و با اهمیت ترین رویداد در روند تاریخی سررسید و تقویم در ایران،که نمایندگان در پنجمین دوره مجلس شورای ملی،تقویم هجری شمسی که اکنون در اختیار مصرف کنندگان است،را به غیر از یک دوره کوتاه در میانه های دهه۱۳۵۰شمسی به عنوان تقویم رسمی کشورمان ایران مورد کاربرد داشت،که در مجلس در طی ۲جلسه مورد بحث و گفتگو قرای گرفت و در انتها مورد تصویب قرار گرفت،این قانون دارای ماده دومی بود که براساس آن استفاده از تقویم و سررسید ختا و اویغور منسوخ اعلام شد،این در حالی بود که همچنان در میان عموم مردم تقویم دوازده حیوانی کاربرد داشت و در فرهنگ عمومی مردم ایران رایج بود.

بیشتر بخوانید : سررسید هجری شمسی

وبرطبق قانونی که به تصویب رسیده بود،تقویم هجری شمسی که مبدا آن را از زمان هجرت پیامبر اکرم از شهر مکه به مدینه همراه است،و با طول شمسی و با اسم ماه های فارسی میانه،کاربرد داشت،همچنین مبدا تقویم و سررسید مذکوراولین روز فروردین در سال هجرت پیامبر تعیین شده است،که این تاریخ ۱۱۹روز قبل از مبدا تقویم هجری قمری و به مدت ۱۷۹روز قبل از هجرت بین التاریخین در سررسید و تقویم هجری شمسی،و در چند سررسید دیگر برطبق اختلاف ۱۱۹روز،میان تقویم ذکرشده و تقویم هجری قمری به استخراج رسیده است.

سررسید و تقویم شاهنشاهی

نهایی ترین تغییری که در ماهیت سررسیدی که در کشورمان رواج داشت،ابداع کردن سررسید جدیدی با عنوان شاهنشاهی بود،در تاریخ ۲۴اسفند ماه سال۱۳۵۴،مجلس شورای ملی با مجلس سنای وقت جلسه مشترکی ترتیب دادند که در این جلسه در مورد ،سررسید و تقویم شاهنشاهی که برای آن تاریخ فرضی و تقریبی شروع پادشاهی کوروش هخامنشی به عنوان مبدا قرار گرفت (کوروش بنیان گذار سلسله هخامنشی بود)که این قانون در تاریخ ۵۵۹قبل از میلاد به تصویب رسید و طبق آن قرار شد در طی یک دوره زمانی اندک،تمامی تاریخ های ثبت شده در اسناد،شناس نامه ها و اوراق رسمی به این تاریخ مبدل شود،و تمامی ارکان موجود در این تقویم به غیر از مبدا آن،که با تقویم جلالی و هجری شمسی مساوی بود و تنها در مبدا تقویم هجری شمسی که سال ۱۱۸۰سال بود اختلاف داشتند،اما با در نظر گرفتن وجود این اختلاف مبدل کردن تاریخ های مذکور با این تقویم و سررسید به تقویم و سررسید هجری شمسی خیلی راحت و ساده می باشد.

قابل ذکر است که انتصاب تقویمی که مبدا آن از زمان شروع سلطنت کوروش هخامنشی در ایران به اتمام رسید و تقویم شاهنشاهی بساطش بسته نمی شود،سال ها قبل از انتصاب تقویم شاهنشاهی در تاریخ سال ۱۳۰۶شمسی،شخصی به نام سید جلال الدین طهرانی گونه ای سررسید ارائه کرد که مبدا آن ببه تاریخ شروع پادشاهی فرضی کوروش هخامنشی برمی گردد،و مبدا سررسیدی که طهرانی پیشنهاد داد ۵۰۰ق م،بود که اختلاف سالها با مبدا سررسید هجری شمسی به مدت ۱۱۲۰سال می رسید.

در این تقویم و سررسید نام ماه ها ،نام هایی بود که توسط جلال الدین تهرانی ابداع شده بود،که بر طبق اسم هایی که سنجر کمالی نام گذاری کرده بود،از روی ماه های تقویم جلالی الگو گرفته شده بود،اما در سایر رکن ها تقویم و سررسید،همچون تقویم جلالی بود تنها تفاوت آنها در مبدا پیشنهادی که در تقویم طهرانی با تقویم شاهن شاهی بود،که این تفاوت در مبدا از اینجا سرچشمه گرفته بودکه در تقویم شاهنشاهی،برای هر سال که تاریخی عنوان می شد در این تاریخ دو رقم سمت راستی،نشانگر سال هایی بود که از زمان شروع پادشاهی محمد رضا پهلوی (روز۲۶شهریور سال۱۳۲۰)را مشخص می کرد.

به سررسید شاهن شاهی در اول وضع آن اعتراضاتی و انتقاداتی شد که مصادف با اولین تظاهرات ملت،که در نتیجه به انقلاب اسلامی موجب شد،و طبق خواسته مردم شریف و انقلابی،که در تاریخ ۵شهریور سال۱۳۷۵ که توسط جعفر شریف امامی در اولین روزهای که به نخست وزیری انقلاب اسلامی وضع شد و با صدور بخشنامه ای سررسید و تقویم شاهنشاهی را منسوخ اعلام داشت،و دوباره سررسید و تقویم هجری شمسی رسمیت پیدا کرد.

قطع مناسب سررسید

قطع مناسب سررسید و سالنامه

قطع مناسب سررسید و سالنامه : به طور کلی در کشور ما سررسیدها در قطع های زیر به چاپ می رسند که از جمله: قطع های وزیری ، رقعی ، مدیران ، خشتی ، جیبی ، و پالتویی تولید و به چاپ می رسد.

قطع مناسب سررسید

سررسید وزیری

با اطمینان می توان اظهار داشت که این نوع قطع،از اندازه های رایجی است که برای تولید و چاپ سالنامه کاربرد دارد،این نوع قطع طرفداران زیادی دارد و می توان گفت که مورد پسند عده بسیاری از مخاطبان می باشد،که این مخاطبان می تواند کارمند،مدیر و مشتری باشد،اندازه ای که برای این قطع در نظر گرفته می شود در حدود ۱۷الی ۲۴سانتیمتر می باشد،و از عواملی که سبب شده است این اندازه رواج بیشتری داشته باشد،دارا بودن اندازه مناسب برای مورد استفاده قرار دادن است،و یکی از دلایل رواج این اندازه این است که چون بیشتر کتاب ها را در این سایز منتشر می کنند،این عامل سبب می شود که استفاده کنندگان ارتباط بهتری با آن برقرار کنند،و عده ای اعتقاد دارند افرادی که نیاز دارند سررسیدشان را دائم با خود همراه داشته باشند،اندازه این قطع مقداری بزرگ است.

بیشتر بخوانید : چاپ سررسید

سررسید رقعی

اندازه ای که برای این سررسید در نظر گرفته می شود در حدود ۵/۱۴تا۲۱سانتی متر می باشد،برخی از افراد اعتقاد دارند که این قطع دارای اندازه مناسبی که که به راحتی می توان آن را جابه جا کرد و برای به همراه داشتن مناسب تر است و مهم تر اینکه خوش دست است،و قیمت این سررسید نسبت به قطع وزیری اگر در وضعیت یکسانی باشند مقداری ارزان تر خواهد بود،عده ای اعتقاد دارند،این قطع برای کارمندان و مشتریان خیلی مناسب و مطلوب است،برخی از شرکت ها و سازمان ها،معتقد هستند که اگر از سررسید به عنوان هدیه ای برای مدیران سازمان مورد استفاده قرار بگیرد،استفاده از این قطع مطلوب نیست،شاید دلیل چنین تفکری این باشد،که اهطای سالنامه رقعی به عنوان هدیه زیاد چشمگیر نباشد،شاید بیشتر مدیران به دلیل سبکی که این نوع سالنامه دارد آن را بر سایرین ترجیح دهند.

سررسید مدیران

همانگونه که از اسم این نوع سررسید معلوم ومشخص است،این نوع و اندازه از سالنامه فقط به مدیران اختصاص دارد،و دارای قیمت بسیار بالایی است چون به عنوان یک کالای لوکس شناخته می شود.ممکن است مشخصه لوکس بودن این سالنامه خود عیب بزرگی برای آن محسوب شود،علت این است که بیش از اینکه کاربردی و مورد استفاده باشد،تنها به عنوان یک هدیه مجلل و تشریفاتی محسوب می شود،در حال حاضر اغلب مدیران تمایل دارند که سررسیدهایی درسایر قطع ها که شامل یک بسته شیک و داخل آن هدایای مختلف دیگری گذاشته شده است هدیه بگیرند،با این فکر و ایده آنها هم از سررسید بهره مند خواهند شد و هم هدایای متنوعی دریافت خواهند کرد.

سررسید خشتی

در حالت کلی به کتاب هایی که دارای شکل مربعی هستند عنوان خشتی را به خود اختصاص می دهند، و بیشتر کتاب هایی که برای کودکان چاپ می شود وهمچنین کتاب های قدیمی در این شکل و اندازه هستند،و چون این قطع دارای شکل مربعی است بیشتر مورد پسند مخاطبان قرار می گیرد،اما به خاطر وجود دلایلی خیلی کم مورد استفاده قرار می گیرد،نخست آنکه نسبت به سایر قطع ها گران تر است،و دوم اینکه نمی توان آن را به راحتی جابه جا کرد و دلیل سوم این است که در طراحی صفحات این سررسید مشکلاتی موجود است،از جمله اینکه در این سررسید برای روزها مختلف به سختی فضایی اختصاص داده شده است.

موسسه مناسب براری چاپ سررسید

موسسه مناسب براری چاپ سررسید

موسسه مناسب براری چاپ سررسید :  امروزه و در عصر جدید از سررسیدها و تقویم ها به عنوان وسیله ای تاثیر گذار برای ارائه دادن اطلاعات شرکت ها به مشتری ها مبدل گشته است،اما برای اینکه در دستیابی به این هدف موفق باشید،شما باید بتوانید شرکت یا موسسه معتبر و قابل اعتمادی پیدا کنید که بتواند تقویم و سررسید که مورد انتظار شما می باشد به چاپ برساند و این یک امرلازم و ضروری است،شرکت های زیادی در زمینه تولید و چاپ سررسید به فعالیت مشغول هستند،که سررسیدهایی با عنوان هایارگانایزر،سررسید روز شمار ، سررسید نفیس مدیریتی و همچنین سررسیدهای اختصاصی و…

موسسه مناسب براری چاپ سررسید

را چاپ و به شرکت ها ارائه می دهند،اما شما باید در انتخاب شرکت تولید و چاپ سررسد وتقویم به طور آگاهانه عمل کنید و تلاش کنید عرضه کننده ای را برگزینید که بتواند از منافع اقتصادی شما حمایت های لازم را به عمل آورد، و به خوبی از اهمیت چاپ تقویم و سررسید به عنوان یک ابزار موثر تبلیغاتی آگاهی داشته باشد تا بتواند کار چاپ سررسید را مطابق با نیاز و خواسته مشتری انجام دهد،و یک شرکت تولید چاپ سررسید و تقویم افزون بر ارائه محصول با کیفیت عالی،بتواند نیازهای مشتری را به خوبی شناسایی کند و درجهت تامین آنها بکوشد.

یکی از موارد مهمی که باید در موقع گزینش یک شرکت تولید کننده سررسید و تقویم مناسب،باید آن را مد نظر قرار داد داشتن سابقه کافی در زمینه این کار و همچنین تخصص داشتن و حرفه ای بودن اعضای تیم آن می باشد،در هنگام انتخاب و گزینش شرکت تولید کننده سررسید وتقویم که مورد نظر شما می باشد،باید اطمینان حاصل کنید که این شرکت دارای گروهی از کارشناسان می باشد که در مدت و دوره ای که سفارشات شما برای تحویل آماده سازی می شود بتوانند از محصول شما حمایت لازم و کافی را داشته باشند.

مطالعه کنید : سررسید

اعضایی که در این تیم مشغول فعالیت هستند باید تجربه کافی داشته باشند و به تمامی فوت و فن و راه کارهای موجود در عرصه چاپ حرفه ای سررسیدهاو تقویم های تبلیغاتی مطلع باشند،برخی از شرکت ها و موسسات چاپ و تولید سررسید و تقویم ، به خدمات دیگری نیز مشغول هستند از جمله اینکه کار بازاریابی اینترنتی برای مشتریان خود ارائه می دهند،و بدون در نظر گرفتن تعداد و میزان مبلغ سفارش مشتریان،با احترام بسیار بالایی که به آنها قائل هستند با آنها برخورد محترمانه ای دارند،این شرکت ها و موسسات برای هر سفارش یک متخصص ویژه را مسئول پیگیری و رسیدگی به کلیه مراحل سفارشی که گرفته اند از مرحله طراحی تا مرحله چاپ را شامل می شود.

یک نکته مهم در چاپ و تولید سررسید توجه به کیفیت محصول است ، زیرا سررسیدهایی که بین مشتریان ارائه می شود در حقیقت نماینده و نشان دهنده کیفیت کار شما در میان مخاطبان هستند،و به این دلایل شما باید در طراحی و چاپ سررسیدها یتان دقت بیشتری اعمال کنید،ارائه تویم و سررسیدی که دارای کیفیت پایینی باشد تصویرخوبی از شرکت در ذهن مخاطبان تداعی نخواهد کرد،چون مشتری از شیوه طراحی ،و از نوع کیفیت محصول به چاپ رسیده توسط شرکت،بر میزان حرفه ای بودن شرکت پی می برند،با ارائه دادن یک سررسید که دارای کیفیت بالاتری است باعث رضایت مندی و خوشحالی مشتریان خواهد شد و طبیعی است که مشتریان زیادی به سمت شما خواهند آمد،فراموش نکنید که سررسیدهایی که به مشتری ارائه خواهید داد باید دارای دوام بیشتر،سرزنده و مناسب با مشخصات شرکتی که سررسیدها و تقویم ها را سفارش داده اند باشد.

مورد مهم دیگری که لازم است به آن توجه داشته باشید این است که باید به قیمتی که شرکت تولید و چاپ سررسید ارائه می کند برای چاپ تقویم و سررسید ارائه می کند توجه داشته باشید،یک شرکت مناسب وخوب،توانایی عرضه کردن تقویم ها را با قیمت پایین تری دارد،و همچنین شما می توانید به عدده ای ازمخاطبانی که قبلا مشتری سابق شرکت تولید کننده سررسید مورد نظر شما بوده اند به صورت تماس تلفنی درباره کیفیت طراحی،چاپ و قیمت تقویم ها که در گذشته برای آنها به چاپ رسیده است اطلاعاتی کسب نمایید،با بهره گیری از راه کارهایی که برای شما ارائه داده شده است ،می توانید ایده روشنی از نحوه خدمات و نوع کیفیت محصولات ارائه شده توسط شرکت و یا موسسه تولید و چاپ سررسید و تقویم را به شما ارائه دهد.

7 اشتباه بزرگ در انتخاب سررسید

۷ اشتباه بزرگ در انتخاب سررسید

۷ اشتباه بزرگ در انتخاب سررسید : در انتخاب و خرید سررسید معمولا به ۷اشتباه بزرگ برمیخوریم؛که بروز این مشکلات می تواند شما را از خرید سررسید مورد نظرتان منحرف و دور نماید،با مطالعه مطالب این مقاله از مواردی که منجر به اشتباه می شود دوری نمایید.

اگر حرفه شما نوعی سفارش سررسید و سالنامه و تحویل آن به مشتریانتان است ، ممکن است در روند کارتان با ناراضی بودن مشتریانتان از کیفیت محصولاتی که دریافت کرده اند روبه رو شده باشید.

7 اشتباه بزرگ در انتخاب سررسید

در مطلبی که پیش روی شماست سعی شده است،برای شما راه کارهایی ارائه شود تا نارضایتی مشتریانتان را تا حد زیادی پایین بیاورید، به همین منظور این ۷اشتباه رایج و بزرگ درانتخاب سررسید و سالنامه وتقویم را در ادامه مقاله مورد بررسی قرار می دهیم.

۱-سفارش در دقیقه ۹۰

اغلب شرکت ها برای انتخاب و سفارش چاپ سررسید شان برنامه منظمی ندارند،و کار انتخاب سررسید را به ماه های آخر سال محول می کنند،ودر این میان هستند سازمان ها وشرکت های بزرگ و حرفه ای که برنامه منظمی برای دریافت سررسید ندارند و از این قاعده مستثنی نیستند.

اگر سررسید را سروقت سفارش ندهید با مشکلات احتمالی زیر روبه رو خواهید شد:

الف) افت کیفیت وصف طولانی تولید

به روزهای پایانی سال که از پانزده بهمن ماه شروع میشود و تا انتهای اسفند اطلاق می شود،در این روزها شرکت های تولید و چاپ سررسید بیش تر از هرزمان دیگر پرکار و سرشان شلوغ می شود،کارگرانی که در این واحدها مشغول کار هستند،همچون واحد صحافی و جلد سازی و چاپخانه ها، ناگزیر هستند در این روزهای پرکار بیش تر از۱۲ ساعت مشغول کار باشند تا سرموقع سفارش ها را تحویل مشتری هایشان دهند،از این رو ممکن است تمرکز این واحدها بیش تر برروی کمیت محصول باشد و از کیفیت آنها کاسته شود،و روی جزئیات بیشتر تمرکز نشود.

ویکی دیگراز مشکلات،افزایش بیش از حد صف تولید است،توضیح این مساله به بیان ساده تر این است که به عنوان مثال،تولید و چاپ سررسید که در ماه های آبان یا آذر که در عرض ۲۰روز زمان می برد وبه اتمام می رسد،اگر این کار در بهمن ماه واسفند انجام شود حداقل در۳۰یا۴۰ روزکاری،زمان می برد تا به اتمام برسد.

ب)بالا رفتن قیمت(از دست دادن فرصت های تخفیفاتی)

همانگونه که در مطالب بالا بیان کردیم،واحدهایی که در تولید و چاپ سررسید فعالیت دارند،در روزهای منتهی به آخر سال پرکار و سرشان خیلی شلوغ می شود،از این رو قانون کارو به اقتضای عرضه و تقاضا که حکم می کند،که خدمات ارائه شده در این روزها با قیمت بالایی انجام می شود،وبه بیان ساده تر اینکه در این روزها فرصت تخفیف گرفتن ویا دریافت سفارشات با قیمت مناسب دیگر امکان پذیر نیست و شما این فرصت ها را از دست می دهید.

ج)استرس برای همه

بسیار برای موسسه رث پیش آمده است که سفارش محصولاتشان به تاخیر افتاده باشد،و یک هو متوجه شده باشند که برای ارسال سررسیدها به دست مشتری هایشان خیلی دیر شده است،در این صورت نگرانی و استرس امری اجتناب ناپذیر است،و در این وضعیت،این استرس و نگرانی به کل کارکنان سازمان سرایت می کند،که تامین کنندگان شرکت رث نیز از این استرس و نگرانی در امان نیستند.

نکته:بهترین زمان هایی که ما برای انتخاب و چاپ سررسید پیشنهاد می دهیم،فاصله زمانی مهرماه تا پایان دی ماه می باشد،البته برای مشتریان با سفارشات زیاد،وبه اصطلاح مشتریان بزرگ،وضعیت مقداری فرق می کند،باید برای تولید سفارشات این گروه از مشتریان،نهایت تا میانه های آذر ماه آغاز شود،تا با مشکل کمبود وقت که منجر به استرس برای همه کارکنان می شود روبه رو نشوند.

۲*ما فاکتور میدیم؛قرارداد نداریم*

برای مقابله با برخی مشکلات پیشنهاد می کنیم که هردو طرف اقدام به عقد قرارداد مکتوب نمایند،چون با داشتن چنین سندی از بروز برخی سوء تفاهم ها پیش گیری می شود،اما در این میان دیده می شود که برخی ازواحدهای تولیدی به این موضوع پایبند نیستند،و تنها با ارائه یک فاکتور به مشتری قضیه را ختم می کنند.

ما به شما توصیه می کنیم که حتما بین دو طرف قرارداد مکتوب امضاء شود،تا برخی از مسائل همچون زمان تحویل سفارشات وهمچنین شیوه بسته بندی در قرارداد ذکر شده باشد،تا این مسائل برای دوطرف دغدغه ایجاد نکند،وهمچنین لازم است در قرارداد،توضیح کامل را درج نمائید.

۳-واسطه هایی که مشکل ایجاد می کنند

اغلب فروشندگان سررسید،خودشان در کار تولید سررسید نیستند،وضعیت نامطلوبی که وجود دارد این است در مواقعی تعداد واسطه ها ،از یک نفر بیشتر است .

البته وجود داشتن واسطه یا واسطه ها همیشه بار منفی ندارد؛اما وجود واسطه ها می تواند از چند جهت مشکل آفرین باشد:

الف)ممکن است منتقل کردن درخواست ها،نظرات و نکته هایی که مورد نظر شما است،با وجود واسطه ها به طور کامل اجرا نشود و دچار نقصان شود.

ب)در بیشتر مواقع با حضور واسطه ها قیمت محصول افزایش پیدا می کند،در این میان اگر واسطه ها قادر باشند،نقش تسهیل گری شان را به خوبی اجرا کنند،به احتمال زیاد این هزینه های اضافی مقداری کاهش پیدا خواهد کرد.

۴-وقفه های بی جهت

خیلی برای شرکت گرافیکی رث اتفاق افتاده است که برای دریافت،یک لوگوی ساده،یا طرح صفحات رنگی،یک هفته منتظر باشد،این موضوع جزء آن گروه از مسائلی می باشد،که سبب می شوند که تحویل سفارشات با تاخیر انجام شود،که به طور یقین این مساله برای هیچ یک از طرفین خوشایند نیست.

۵-جنس خوب کدام است؟

سررسید و سالنامه ها در عین سادگی ظاهری که دارند دارای پیچیدگی های کیفی هستند، متاسفانه هستند فروشندگانی که از پیچیدگی های کیفی به نفع خودشان سوء استفاده می کنند،ما به شما توصیه می کنیم برای این که با چنین مشکلی برخورد نکنید،بهتر است اطلاعات خود را در زمینه انتخاب و خرید سررسید بالا ببرید،برای دستیابی به این اطلاعات می توانید مجموع مقالات رث را دراین جا مطالعه بفرمایید از جمله این مقالات:

قطر و اندازه مناسب سررسید و سالنامه

انواع صحافی سررسید و سالنامه

جلد مناسب سررسید و سالنامه

۶-صفحات رنگی زیبا با گرافیک بی نظیر در بین فصل ها

عده ای تمایل دارند و علاقه مند هستند که برای اینکه سررسید زیبا و متفاوتی داشته باشند،می خواهند در بین هر یک از فصل ها صفحات زیبا با گرافیک های فوق العاده و تبلیغات رنگی خود را دربین این صفحات قرار دهند،اما اگر سررسیدهایی که به صورت ته دوخت سفارش داده می شوند اجرای این ایده می تواند کیفیت صحافی را بسیار پایین بیاورد.

برای توضیح دادن این مساله نیاز است که شما نخست با مسائل فنی آشنایی داشته باشید که نیاز به صرف وقت و توضیحات کامل و تخصصی دارد که در این مقاله نمی گنجد،در ضمن انجام دادن این کار به وسیله ماشین آلات ممکن نیست،از این رو درسفارشات انبوه مشکلات زیادی به وجود می آید،اما سررسیدهایی که به صورت فنری تولید می شود وجود اینگونه مشکلات به حداقل می رسد. ما به شما پیشنهاد می کنیم که اگر در نظر دارید در سررسید و سالنامه صفحات رنگی به کار برده شود بهتر است در اول یا آخر این صفحات را درنظر بگیرید.

۷-پیچیدگی ضربدر فراوانی

ما برای مشتریانی که تیراژ سفارشاتشان بالا است پیشنهاد می کنیم که موارد پیچیده را کنار بگذارند،چون این موارد می توانند مشکلات زیادی به وجود بیلاورند،از جمله مشکلات افزایش طول زمان کارو کاهش کیفیت محصول می باشد.

موارد پیچیده که در بالا اظهار داشتیم از نظر ما اموری هستند که با ماشین آلات قادر به انجام آن نباشند،و نیاز به نیروی انسانی داشته باشد،مواردی چون چسباندن پلاک برروی سررسید ،یا صفحات رنگی در میان فصل ها از جمله موارد پیچیده هستند.

ما به سازمان های بزرگ یک پیشنهاد همیشگی داریم که برای زیبا و متمایز بودن سررسیدهایشان از خلاقیت های دیگر استفاده کنند.

سفارش سررسید

سفارش سررسید

سفارش سررسید , سفارش ررسید مستقیم از تولید کننده سررسید : همیشه برای اینکه هم زمان و هم هزینه اضافی برای چاپ سررسید نداشته باشیم به دنبال منبع تولید کننده سررسید و سالنامه می گردیم تا هیچ گونه واسطی بین ما و تولید کننده وجود نداشته باشد . بدون شک بهترین راه برای کم کردن هزینه های جاری هر شرکت می تواند در بخش تبلیغات باشد . شرکت نیکاگستر وارنا با استفاده از احداث وب سایت رسمی خود در این زمینه توانسته است بهترین باشد و تمامی واسط های خود بین مشتری را حذف کرده است و به زودی سیستم ثبت سفارش آنلاین چاپ سررسید نیز احداث خواهد شد .

سفارش سررسید

دوست داریم به طور مستقیم باخود مشتری روبه رو شویم تا نیاز اصلی آن را درک کنیم . شرکت تولید کننده سررسید و چاپ انواع سالنامه نیکاگستروارنا توانسته بهترین کیفیت با نازلترین قیمت محصولات را در اختیار مشتریانش قرار می دهد.

ما راه های ارتباطی فراوانی برای کسب اطلاعات مشتریان در ثبت سفارش سررسید قرار داده ایم . یکی از مهمترین بخش های تبلیغاتی شرکت نیکاگستر وب سایت رسمی آن است که با مراجعه به نمایشگاه انلاین سررسید و سالنامه نیکاگستروارنا می توانید بهترین سررسید ها را مشاهده کرده و اقدام به ثبت سفارش کنید.

جهت اطلاع از قیمت تمامی محصولا ما می توانید با ما در تماس باشید تا با استفاده از راهنمایی های مشاورین و کارشناسان متخصص ما بهرمند شوید . ما همیشه بر اساس شرکت و موقعیت شما بهترین نوع سررسید را پیشنهاد خواهیم داد . شماره های تماس ما :

ارتباط با نیکاگستروارنا

برای مشاوره خدمات چاپ با ما در تماس باشید

دریافت خدمات چاپ ، ۷ روز هفته
۰۲۱-۷۷۰۰۹۵۷۹
۰۲۱-۷۷۳۵۶۴۳۹

سررسید

سررسید وتقویم در ایران

سررسید و تقویم در ایران

سررسید و تقویم در ایران ,  سررسید وتقویم یزدگردی ، و اولین کاربردهای گاه شماری هجری قمری در ایران  : در یک تعریف جامع از تقویم و سررسید باید بگوییم که در واقع ادامه تقویم های دوره ساسانی است،که به همت زرتشتیان،و بعد از ورود اسلام به کشور ایران،دست به ابداع تقویم زدند،شروع ابداع این سررسیدها به سال ۶۳۲میلادی و۱۱هجری قمری و مصادف با به تخت نشستن یزدگرد سوم و آخرین پادشاه سلسله ساسانی بود،این سررسیدها هنوز هم در میان زرتشتیان مورد استفاده قرار می گیرد که در آنها مقداری تغییرات اعمال کرده اند.

سررسید وتقویم در ایران

سررسید و تقویم یزدگردی،در واقع دنباله سررسیدهایی است که با عنوان خراجی در دوره ساسانی موجود بود،که مبدا این تقویم به سال ۴۶۱میلادی،و مصادف با اجرای کبیسه مضاعف می باشد،که در این تقویم ها،یک سال متشکل از دوازده ماه که هرکدام از ماه ها سی روزه و از پنج روز اندرگاه است،که این پنج روز،برطبق اصلاحاتی که روی سررسیدهای وهیژکی اعمال شده است،در آخر آبان ماه قرار داشت،اما به دلیل منقرض شدن حکومت ساسانی،کبیسه های سی یک ماهه ،اصلا در این تقویم ها درج نشد،معتبرترین و محکم ترین سند تاریخی که مربوط به این سررسیدها می باشد می توان به کتیبه مزاری اشاره کرد،که متعلق به تاریخ سال ۶تقویم یزدگردی/۶۳۷میلادی می باشد،و از جمله در برخی از آثار منجمان اسلامی که سررسیدهای فرس یا فارسی اشاره هایی شده است برگرفته از همین تقویم ها است.

از مهمترین ویژه گی هایی که سررسید یزدگردی را برجسته می کند،نقشی است که در فاصله زمانی انقراض سلسله ساسانی و مستقر شدن اسلام در ایران است،در اولین سندهای تاریخی مربوط به ایران بعد از اسلام،این سررسیدها به کار می رفته است،از اسناد تاریخی مهم این دوره،سکه های عرب-ساسانی است،که بعد از ورود اسلام به ایران،در بیشتر نقاط ایران به ضرب رسیده اند،و از نخستین نمونه هایی که این سکه های ضرب شده در آن منطقه کشف شده اند در مرو سیستان است که قدمت آنها به سال ۲۰یزدگردی ۳۱/هجری قمری می رسد،اما به طور تقریبی تخمین زده می شود که از سال سی ام یزدگردی،نمونه سکه هایی در ایران کشف شده است که برروی این سکه ها تاریخ هجری قمری ضرب شده است،از نمونه سکه هایی که در دست است سکه هایی با تاریخ ۴۱هجری قمری ،که در مناطق دارابگرد وزرنج به ضرب رسیده اند.

به طور تقریبی می توان از روی اسناد تاریخی تخمین زد که در قرن اول هجری،سررسید یزدگردی وسررسید هجری قمری هردو کنارهم در ایران مورد استفاده قرار می گرفت،از این دوره به بعد دیگر سررسید یزدگردی با کمترین کاربرد،در دیگر اناد تاریخدار،همچون کتیبه های گوناگون دوزبانه،و همچنین در نگاره های برخی تاریخ نویسان اسلامی مشاهده می شود،و از مهمترین اسناد تاریخدار،کتیبه های دوزبانه ،که در آن با سررسید یزدگردی ذکر تاریخ شده است،کتیبه گنبد قابوس یا همان گنبد کاووس است که متعلق به تاریخ ۳۹۷هجری است،که برروی آن از سال۳۷۷یزدگری با عنوان شمسی ذکر شده است،طبق نظر محققان،درقرن چهارم یزدگردی (۳۷۵یزدگردی/۱۰۰۶میلادی)در این تقویم کبیسه چند ماهه وجود دارد ،اما با کاووشهایی که برروی اسنادهای تاریخ دار و دو زبانه،که بعد از آن تقویم نگارش یافته اند،اعمال کبیسه در این تقویم را تکذیب می کنند.

طبق تحقیقاتی که کوشیاربن لبان که نوشته او با تفسیر اشتباه،که اعمال کبیسه مذکور در تقویم به تفسیر نادرست او بازمی کردد،در این سال پنج روز اندرگاه در تقویم یزدگردی را از آخر ماه آبان به آخر اسفند ماه انتقال دادند،با این حال که عده خیلی کمی از این تغییرات استقبال کردند و بیشتر مردم میلی به تغییر نداشتند،و در حال حاضر تغییر ذکرشده محل قرار گرفتن اندرگاه است.با اعمال این جابه جایی درباره محل اندرگاه ،دربین زرتشتیان و برخی نویسندگان اسلامی رویکرد دوگانه به وجود آمد.در این وضعیت وجود دو رویکرد متفاوت ،برخی همچنان موضع پنج روز اندرگاه را در پایان آبان ماه قرار می دادند،و برخی دیگر نیز این پنج روز را در پایان اسفند ماه می دانستند،همچنین کوشیاربن لبان،جایگاه پنج روز اندرگاه را در پایان اسفند ماه می دانسته است.

در حال حاضر زردشتیانی که در ایران وهند زندگی می کنند،از تقویم یزدگردی استفاده می کنند،اما سررسید آنها،با ارکتان سررسید قدیمی دارای تفاوتهای اساسی است،وجود این تفاوتها،به طور تقریبی در حدود ۳۵۰سال قبل،باعث ایجاد اختلافاتی بین تقویم یزدگردی که مورد استفاده زردتشتیان ایران بود با تقویم زردتشتیان هند شد.این اختلاف که در سال۱۰۰۵یزدگردی/۱۶۳۵میلادی،با تلاش و توجه یک نفر از موبدان زردتشتی که در ایران اقامت داشت،یک اختااف یک ماهه بین سررسیدیزدگردی زردتشتیان ایران با زرتشتیان هند به وجود آمد و دلیل آن نیز وجود کبیسه یک ماهه ای بود،که در حدود قرن یازدهم یا دوازدهم میلادی،در گاه شماری یزدگردی در هند اعمال شده بود.

در بین این دو گروه بحث و جدل های فراوانی برسر تایید یا رد کبیسه اعمال شده انجام گرفت،د در پایان آن گروهی که وجود کبیسه در تقویم یزدگردی را رد می کردند برنده مجادله شدند و خود را قدیمی نامیدند،و از سررسیدی که بدون اعمال کبیسه بود استفاده کردند،و در این میان عده ای بودند که معتقد بودند اعمال کبیسه در سررسید با اعمال مذهبی آنها هیچ منافی ندارد و حمایت هایی درجهت اعمال آن در تقویم می کردند،به خودشان عنوان شاهنشاهی داده بودند و از سررسیدی که در آن کبیسه اعمال شده بود استفاده می کردند،وجود این اختلاف یک ماهه در بیشتر اسناد تاریخدار،که به گاه شماری یزدگردی تعلق داشت،بعد از این دوره منعکس شده است.

با بررسی های دقیق تر برروی تقویم هایی که زردتشتیان مقیم ایران در طول چند دهه گذشته به انتشار رسانده اند،به این نتیجه دست یافته اند که سررسید یزدگردی معاصر زرتشتی از نظر طول سال،و اضافه کردن کبیسه ها به طور کامل از سررسید هجری شمسی تبعیت می کند.از آنجایی که در تقویم یزدگردی ماهی با سی ویک روز وجود ندارد،در طول شش ماه اول سال،هرماه میان شروع ماه جدید شمسی و ماه جدید یزدگردی معاصر زردتشتی با یک روز اختلاف اضافه می شود.

و رای که این اختلاف رفع می گردد این است که تنها در پایان سال هجری شمسی و انطباق دادن پنج روز اندرگاه با پنج روز آخر سال شمسی بود.و برای اعمال کبیسه در سال نامه،بر گرفته از آرایه های کبیسه گیری گاه شماری هجری شمسی،در سالهایی که کبیسه روز ششمی با اسم اورداد به روزهای اندرگاه افزوده می شود،اما اسم این روز ششم در هیچ یک از متن های متقدم زردتشتی و هریک از آثاری که متعلق به سررسید یزدگری است ثبت نشده است و هیچ سابقه ای ندارد.

سررسید وتقویم مجوسی

بعد از کشته شدن و آخرین پادشاه ساسانی،سلسله ساسانی منقرض شد،در این دوران از تاریخ انواع رویکردها و اختلاف نظر دربه کاربردن انواع سررسید و تقویم در ایران بالا گرفت،این در حالی در برخی نقاط سررسید هجری قمری برای اولین باربا ضرب عرب –ساسانی رایج شده بود،د دربرخی از نقاط نیز عده ای از ایرانیان تقویمی استفاده می کردند که مبدا آن زمان به سلطنت رسیدن یزدگرد سوم بود.و عده ای دیگر نیز مبدا تقویم خود را سال درگذشت این پادشاه(سال۱۱یزدگردی/۶۳۲)قرارداده بودند.این سررسید که به طور تخمینی مبدا آن به زمان سلطنت جلوس شاه جدید ساسانی بود،در اسناد و متون مختلف ،با عنوان سررسید مجوسی یا فارسیه ذکرشده است.اولین بار در طول تاریخابوحنیفه دینوری ،زمان مرگ یزدگرد سوم را به عنوان سررسید و تقویم شناخته است.

برطبق نوشته های مکتوب حسن بن محمد قمی وابوریحان بیرونی،تنها یک تفاوت میان این تقویم با تقویم یزدگردی دارد این است که در بیست سال فاصله مبدا آنهاست.قدیمی ترین سندی از تاریخ سررسید مجوسی استفاده کرده است،سکه ای است که در منطقه دارابگرد (درسال۲۶مجوسی/۵۸هجری قمری)به ضرب رسیده است.طبق مهمترین اسنادی که برروی آنها تاریخ سررسید مجوسی ثبت شده است ،تقویم مجوسی تا اواخر قرن دوم هجری،در بین اسپهبدان طبرستان به کار می رفت،و آخرین سکه های اسپهبدان که روی آنها با سررسید مجوسی ضرب انجام گرفته است،به سال۱۶۱/۱۹۷هجری تعلق دارد.برطبق نوشته های مکتوب حسن بن محمد قمی،سررسید مجوسی،در قرن اول هجری در قم نیز رایج بوده است،و برطبق نوشته های ابئوریحان بیرونی،تقویم مجوسی در مناطق خراسان و فارس و ماورالنهر،تقویم مجوسی را با اختلاف زمانی پنج روز در جایگاه اندرگاه،استفاده می کردند.

سررسید وتقویم خراجی

بنیان و مبدا سررسید وتقویمی که از میانه های قرن چهارم هجری قمری به بعد رواج داشت و به اسم سررسید وتقویم خراجی در ایران ترویج بود،برطبق اصلاحاتی بود که در قرن سوم هجری،طبق دستورات متوکل و معتضد برروی سررسید انجام شدو باعث پدید آمدن نوعی از سررسید شمسی شد.و این اصلاحات در تقویم و سررسید برپایه ابداعی انجام شد،که در سالهای پایانی حکومت سلسله ساسانی،باعث پدید آمدن سررسید خراجی در دوره ساسانی شد.

پژوهشگران مبدا سررسید خراجی،را منتصب به سال بیست ویکم پادشاهی خسرو پرویز می دانند،شخصی به نام سنجرکمالی بین التاریخین سررسید خراجی را همراه با چند تقویم و سررسید مشهور دیگر ارائه نموده است،و با تطابق بین التاریخین که درمطالب بالا ذکر شده با مبدا سررسید میلادی ،روز ۱۹ ماه مارس سال۶۱۱میلادی،وهم زمان با اعتدال بهاری،که به عنوان مبدا این سررسید شناخته می شود.

با مدنظر قراردادن ترویج سررسید هجری قمری در ایران درحدود قرن اول هجری،وبا در نظر قرار دادن اینکه سررسید و تقویم یزدگردی نیز در این موقع ،به طور نسبی و مخصوصا در زمان ابداع سررسید خراجی،در بین زردتشتیان ایران رایج بود،از رایج بودن هم زمان این سه نوع سررسید در ایران به دست می آید،که این موضوع برطبق سندهای گوناگونی که به دست آمده است مورد تایید قرار گرفته است،گاهی تاریخ گذاری سندهای مختلف با هرکدام از این سرسیدها،که دربرخی مواقع ارکانشان مذکور نیست،باعث بروز سردرگمی و گمراهی در شناسایی کردن آنها شده است.

در چاپ سررسید خراجی نیز،نام ماه ها در طول سال،ونام روزهای ماه همچون سررسید یزدگردی،همان نامهایی است که در تقویم یزدگردی ذکرشده است.کبیسه سررسید خراجی ،تا قبل از ابداع سررسید جلالی،به این صورت بود که هرچهارسال یک بار،وبا اضافه کردنیک روز به آخر روزهای اندرگاه دراواخر ماه آبان است،اما پس از ترویج سررسید جلالی،نظم و آرایه روزهای کبیسه در سررسید خراجی از سررسید جلالی تبعیت می کرد،در این سررسید یک روز به آخر ماه دوازدهم سال یعنی اسفندماه اضافه می شد.

از مهمترین سندهایی که مربوط به سررسید خراجی می باشد،می توان در تاریخ های دوگانه در آثار برخی از نویسندگان مربوط به دوره اسلامی یافت می شود،در آثار این نویسندگان تاریخ های مربوط به سررسید خراجی،در جوار سررسید هجری قمری به ثبت رسیده است،افضل الدین کرمانی در سررسید خراجی ،برای روزها ترتیبی عنوان کرده است،دربرخی جاها نشان از این دارد که نام روزهای ماه را به کار برده است،این درحالی است که در برخی جاهای دیگر ،شیوه شمارش عدد روزهای ماه را استفاده کرده است،در بیشتر آثار متععدی که مولف آنها افضلالدین کرمانی است،این سررسید به کار برده شده است.

با مدنظر قراردادن تفاوت در دوسررسید قمری وخراجی از نظر طول سالها در دو تقویم قمری و خراجی،که دراثر تعیین دو تعریف متمایز از طول سال که پایه سررسید در هرکدام از این سررسیدها بوده است.وجود اختلاف در میان دو سررسید،که درآغاز به دلیل متفاوت بودن در مبدا هرکدام از سررسیدها ایجاد شده است.(مبدا تقویم خراجی یازده سال قبل از مبدا تقویم هجری قمری می رسد)،و در گذرزمان،تا قرن چهارم هجری میزان این اختلاف به صفر رسید،ودر سال ۳۵۱هجری،هردو تقویم به از نظر اختلاف به صفر رسید و یکسان شدند،اما دوباره اختلاف بین سال شماری در این سررسید از این تاریخ به بعد،به وجود آمد و باعث پیشی گرفتن سررسید هجری قمری از سررسید خراجی در سال شماری شد.وجود این اختلاف در زمان تالیف زیج اشرفی به مدت ده سال بود.

تقویم رومیزی

تقویم رومیزی , قیمت سر رسید رو میزی , تولید کننده سر رسید رومیزی