تاریخچه تقویم هجری شمسی

تاریخچه تقویم هجری شمسی : در حال حاضر تقویمی که در کشور ما مورد استفاده قرار می گیرد،یکی از تقویم های دقیق و مناسب در جهان به شمار می رود،اما با نهایت تاسف فقط عده کمی از ما به خوبی با این تقویم آشنا هستیم،و در مورد تاریخچه پیدایش آن آگاهی داریم. به عنوان مثال،در تصور مردم قدمت تقویم هجری شمسی که امروزه از آن استفاده می کنیم دارای قدمت ۱۳۸۶ساله نیست،بلکه تاریخ تدوین این تقویم به دو قرن اخیر می رسد،نخست با مفهوم سال شمسی حقیقی را دانسته و با آن آشنا شوید.

تاریخچه تقویم هجری شمسی

سال شمسی حقیقی

این سال به طول زمانی بین دو عبور پیوسته مرکز خورشید از نقطه اعتدال بهاری اطلاق می شود و طول مدت متوسط آن در راس ساعت ۱۲زیجی،تاریخ صفر ژانویه درسال ۱۹۰۰میلادی که به تعداد۳۶۵/۲۴۲۱۹شبانه روز،ویا برابر با ۳۶۵شبانه روز و به مدت ۵ساعت و ۴۸دقیقه و۴۵/۹۷ثانیه محاسبه شده است.

مدت زمان متوسط در سال شمسی حقیقی،متغییر است،و هرسال برابربا ۶۱۴شبانه روز یا ۵۳۰ثانیه از طول مدت متوسط سال شمسی حقیقی کم می شود،و طول مدت متوسط سال شمسی حقیقی متغییر است و ثبات ندارد،دلیل این بی ثباتی به خاطر اعمال تغییرات تعدادی از مشخصه های نجومی است.(صیاد۱۳۷۳،ص۲۹)

مطالعه کنید : چاپ سررسید

تقویم هجری شمسی برجی

نخستین بار کلمه “هجری شمسی”در تقویم رسمی سال ۱۳۰۳۴هجری اعمال شد،این تقویم توسط شخصی به نام عبدالغفارخان نجم الدوله(۱۲۵۹-۱۳۲۶ق) استخراج شده بود که دربالای هر یک از صفحات آن برای اولین بار سال هجری شمسی۱۲۶۵ ذکر شده است،همچنین عبدالغفارخان نجم الدوله بعد از سالها،و در تقویم هایی که در آن زمان که به شکل دفترچه انتشار می یافت ،یک ستون اضافی برای ذکر روزها و دوازده برج با نام های حمل،تور،…..و حوت به صورت منظم درج می کرد،و با توجه به این توصیفات او برای نخستین بار دست به ابداع و اختراع تقویمی زد که در حال حاضر آن را با نام “تقویم هجری شمسی برجی”می شناسیم و مورد استفاده قرار می دهیم.تا پیش از این تاریخ تقویمی که اساس آن شمسی و شروع آن از زمان هجرت پیامبر اعظم از شهر مکه به مدینه باشد،در کشورمان رواج نبوده است(صیاد۱۳۷۵،ص۱۱۱)

شروع تقویم هجری شمسی برجی،مصادف با اول بهار در سال هجری شمسی می باشد،که در آن سال هجرت حضرت محمد(ص)از شهر مکه به مدینه به وقوع پیوسته است،این شروع یا مبدا در تاریخ میلادی مصادف با روز جمعه ۱۹مارس ۶۲۲میلادی(یولیانی)است،لحظه تحویل سال یا آغاز نوروز(لحظه عبور کردن مرکز خورشید از نقطه اعتدال بهاری نیمکره شمالی)که به طور دقیق طبق محاسبات نجومی معیین می شود،از این رو،نخستین روز از سال مصادف با اولین روز بهار است.

این سال از نظر مورد استفاده قرار گرفتن در زندگی روزمره،دارای ۳۶۵شبانه روز در سال کبیسه است،اسم ماه هایی(برج ها) که در این تقویم ذکر شده است ،به صورت ترتیبی با نام دوازده ماه صورت فلکی قدیمی منطقه البروج هم نام می باشد،شمار شبانه روز هر برج مساوی با مدت زمان حرکت مرکز خورشید در همان برج می باشد که به سبب حرکت ظاهری پیوسته مرکز خورشید برروی مدارش،تعداد شبانه روزها از ۲۹روز تا۳۹روز متغییر است،در واقع امکان اینکه شمار شبانه روزهای هرکدام از برج ها از سالی به سال دیگر متغییر باشد.

بیشتر بخوانید : سررسید

در این تقویم که نوروز که اولین روز برج حمل بود،و سال های کبیسه در تقویم هجری شمسی برخی،از شیوه محاسبه کردن زمان لحظه تحویل سال،و قیاس آن با لحظه ظهر حقیقی تعیین می گردد،در این تقویم سال کبیسه ممکن است هر چهارسال یک بار و اغلب هرپنج سال یک بار به وقوع بپیوندد،در دوره دوم مجلس شورای اسلامی،در ۲۱صفر سال ۱۳۲۹که مصادف با ۲حوت۱۲۸۹در تقویم هجری شمی می باشد،قانونی به تصویب رسید که بر طبق آن قانون که به نام ماده ۳قانون محاسبات عمومی شناخته شد،و برجی را با عنوان مقیاس زمان در محاسبات دولتی قبول کرد.(صیاد۱۳۷۳،ص۲۹)

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید